در دنیای ارتباطات پیشرفته امروزی، استفاده از فناوری VoIP به شکل گسترده‌ای متداول شده است. فناوری ویپ امکان برقراری تماس بر روی بستر شبکه های کامپیوتری را فراهم می‌کند. مهمترین پروتکل‌ها برای انتقال صدا در بستر شبکه های کامپیوتری، پروتکل SIP و PJSIP می‌باشند که در ادامه این مقاله به بررسی و مقایسه این دو پروتکل خواهیم پرداخت.

معرفی پروتکل SIP

SIP مخفف عبارت Session Initiation Protocol است. SIPیکی از پرکاربردترین پروتکل‌ها در فناوریVoIP می‌باشد که وظیفه اصلی آن مدیریت برقراری تماس‌ها و پایان داده به آن‌ها می‌باشد. نحوه عملکرد پروتکل SIP، مشابه پروتکل‌های HTTP و SMTP می‌باشد.

قابلیت‌های پروتکل SIP

قابلیت ایجاد، اصلاح و خاتمه تماس‌های تعاملی بین کاربران
امکان ایجاد چندین جلسه بر روی بک ارتباط به صورت همزمان
قابلیت انتقال تماس صوتی و تصویری
قابلیت انتقال پیام صورتی و متنی

پروتکل PJSIP چیست؟

PJSIP یک کتابخانه متن‌باز است که به زبان C نوشته شده و پروتکل‌های استانداردی مانند SIP، SDP، RTP، STUN، TURN، و ICE را پیاده‌سازی می‌کند. این کتابخانه پروتکل سیگنالینگ (SIP) را با چارچوب چندرسانه‌ای و قابلیت‌های NAT ترکیب کرده و API سطح بالایی را ارائه می‌دهد که مناسب برای هر نوع سیستمی اعم از دسکتاپ و موبایل می‌باشد.

قابلیت‌های پروتکل PJSIP

کلیه قابلیت‌های SIP
قابلیت ریجستر شدن یک داخلی بر روی یک IP
استفاده از سیستم رمزگذاری برای امنیت ارتباطات
قابلیت پیاده‌سازی بر روی سیستم عامل‌های مختلف (Windows، Linux، Android، IOS )
پشتیبانی از ویژگی NAT traversal
قابلیت پشتیبانی از چندین پروتکل ارتباطی مانند SIP، IPv۶ و RTP((Real-time Transport Protocol))
قابلیت توسعه و اضافه کردن ماژول‌های جدید به پروتکل

تفاوت بین پروتکل SIP و PJSIPچیست؟

قابلیت توسعه و انعطاف‌پذیری:
PJSIP به دلیل ساختار ماژولار خود، قابلیت بالایی در توسعه و اضافه کردن ویژگی‌های جدید دارد. این کتابخانه، API قدرتمندی فراهم می‌کند که برنامه‌نویسان می‌توانند از آن برای ایجاد برنامه‌های پیشرفته و سفارشی استفاده کنند. ماژول‌های مختلف می‌توانند به راحتی به پروژه اضافه یا از آن حذف شوند بدون اینکه نیاز به تغییرات گسترده در کد اصلی باشد.
در حالی که SIP قابلیت توسعه و انعطاف‌پذیری کمتری دارد.

پشتیبانی از پروتکل‌های دیگر:
SIP به عنوان یک پروتکل مستقل، فقط بر روی پروتکل SIP متمرکز است. برای پشتیبانی از پروتکل‌های دیگر مانند RTP یا IPv۶، نیاز به پیاده‌سازی‌ها و تنظیمات اضافی دارد.
PJSIP: علاوه بر پروتکل SIP، از پروتکل‌های دیگری مانند RTP برای انتقال رسانه، SRTP برای امنیت، و IPv۶ برای ارتباطات مدرن پشتیبانی می‌کند. این یکپارچگی باعث می‌شود که PJSIP بتواند در سناریو‌های پیچیده‌تر و پیشرفته‌تر VoIP به کار گرفته شود.

راحتی در پیاده‌سازی:
پیاده‌سازی پروتکل SIP نیازمند دانش عمیق از پروتکل و توسعه از پایه است که می‌تواند پیچیدگی زیادی داشته باشد.
استفاده از PJSIP به دلیل وجود کتابخانه نرم‌افزاری جامع و مستندات کامل، ساده‌تر است. این کتابخانه ابزار‌های آماده‌ای برای توسعه برنامه‌های VoIP مانند نرم‌افزار‌های تلفنی، مرکز تماس و برنامه‌های مخابراتی فراهم می‌کند.

در جدول زیر مقایسه بین پروتکل SIP و PJSIP مورد ارزیابی قرار گرفته است :

معیار SIPPJSIPتوضیحات
نوعپروتکلکتابخانه نرم‌افزاری SIP به عنوان یک پروتکل سیگنالینگ استفاده می‌شود، در حالی که PJSIP یک مجموعه کتابخانه نرم‌افزاری جامع برای VoIP است.
پیاده‌سازیپیاده‌سازی‌های متعدد توسط شرکت‌ها و پروژه‌های مختلفپیاده‌سازی یکپارچه و جامع SIP و دیگر پروتکل‌هاPJSIP پیاده‌سازی استاندارد SIP را به همراه پروتکل‌های دیگر فراهم می‌کند.
پشتیبانی پروتکل‌هافقط SIPSIP، RTP، SRTP، STUN، TURN، ICE و ...PJSIP پشتیبانی گسترده‌تری از پروتکل‌های مرتبط با VoIP دارد.
سطح پیاده‌سازیسیگنالینگ و مدیریت جلساتسیگنالینگ، مدیریت جلسات، پردازش رسانه، NAT traversal و ...PJSIP شامل تمام ابزارهای مورد نیاز برای توسعه برنامه‌های VoIP است.
پشتیبانی چند پلتفرمبستگی به پیاده‌سازی داردویندوز، لینوکس، macOS، iOS، اندروید و ...PJSIP به طور گسترده‌ای بر روی سیستم‌عامل‌های مختلف قابل اجرا است.
انعطاف‌پذیریمحدود به SIP ساختار ماژولار PJSIP امکان انتخاب و استفاده از ماژول‌های مورد نیاز را فراهم می‌کند.
کتابخانه سطح بالاندارد PJSUA-LIBPJSIP دارای کتابخانه‌ای برای توسعه سریع و آسان برنامه‌های VoIP است.
عملکردبستگی به پیاده‌سازی دارد بهینه‌سازی شده برای عملکرد بالا PJSIP به دلیل بهینه‌سازی‌های انجام شده، کارایی بالاتری دارد.
پشتیبانی از ویژگی‌های پیشرفته بستگی به پیاده‌سازی دارد امنیت (SRTP, TLS)، اکو کنسلر، کدک‌های مختلف PJSIP ویژگی‌های پیشرفته‌تر و گسترده‌تری ارائه می‌دهد.
مستندات و پشتیبانی بستگی به پیاده‌سازی دارد مستندات جامع و انجمن پشتیبانی فعال PJSIP دارای مستندات جامع و پشتیبانی قوی برای توسعه‌دهندگان است.

نتیجه گیری از مقاله مقایسه پروتکل SIP و PJSIP

کتابخانه PJSIP به دلیل اینکه قابلیت توسعه دارد به برنامه نویسان این امکان را می‌دهد که از این کتابخانه برای توسعه و تولید مرکز تماس VoIP استفاده کنند. مرکز تلفن رایمند که محصولی از شرکت رایمند ارتباطات نقش جهان می‌باشد با استفاده از پروتکل PJSIP تولید شده است. این محصول تنها یک call center نبوده و یک محصول برای یکپارچه‌سازی تلفن با کسب و کار‌ها می‌باشد. لذا نام محصول دربرگیرنده‌ی مفهوم CTI که مخفف Computer Telephony Integration است، می‌باشد. در نتیجه این محصول برای سناریوهای پیشرفته VoIP و مراکز پرظرفیت استفاده می‌شود.

پروتکل SIP قابلیت توسعه و انعطاف‌پذیری کمتری دارد و در نتیجه برای سناریوهای کوچکتر VoIP استفاده می‌شود.